Erfbelasting in België: volledige gids 2026

In België is een onroerend goed erven nooit beperkt tot het ondertekenen van een akte bij de notaris. De erfbelasting – ook wel successierechten genoemd – is in bijna alle gevallen verschuldigd, en het bedrag hangt zowel af van de verwantschap als van het Gewest waar de overledene zijn fiscale woonplaats had tijdens de laatste vijf jaar. In 2026 verschillen de tarieven nog steeds aanzienlijk tussen Wallonië, Brussel-Hoofdstad en Vlaanderen, en elk Gewest heeft zijn voorkeursregime (gezinswoning, wettelijk samenwonende, bedrijfsoverdracht) op zijn eigen tempo aangepast.

Deze volledige gids 2026 geeft een overzicht van de berekening, de tarieven, de vrijstellingen en de aangifte van nalatenschap in België. Hij is bestemd voor erfgenamen van een woning in Luik, Charleroi, Namen, Brussel, Antwerpen of Gent, en voor eigenaars die de overdracht van hun vastgoedvermogen willen voorbereiden. Alle cijfers verwijzen naar de tarieven die op 1 januari 2026 van kracht zijn en gepubliceerd door de FOD Financiën en de gewestelijke belastingadministraties.

Erfbelasting-simulator 2026

Wat is erfbelasting in België?

De erfbelasting is de belasting die een erfgenaam (of legataris) betaalt aan het bevoegde Gewest op het netto-aandeel dat hij in een nalatenschap ontvangt. Sinds de regionalisering van 2002 bepalen Wallonië, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Vlaanderen de tarieven, vrijstellingen en uitzonderingen. Het bevoegde Gewest is dat waar de overledene zijn fiscale woonplaats het langst heeft gehad in de vijf jaar voor zijn overlijden (artikel 5 §2, 4° van de Bijzondere Financieringswet).

De belasting treft het netto-actief: de marktwaarde van de overgedragen goederen op de dag van het overlijden, verminderd met de schulden (schulden van de overledene, forfaitaire begrafeniskosten, kosten van laatste ziekte). Voor Belgisch onroerend goed wordt de marktwaarde op de overlijdensdatum gebruikt, niet het kadastraal inkomen. Het Vlaamse Gewest past sinds 2024 bovendien een systeem van voorafgaande schatting toe waarmee een fiscale boete bij onderwaardering vermeden kan worden.

Wie erft en in welke volgorde?

De erfbelasting wordt per erfgenaam berekend, niet op de globale massa. Het Burgerlijk Wetboek, ingrijpend gewijzigd door de erfrechtshervorming van 1 september 2018, bepaalt vier orden:

• 1e orde: de afstammelingen (kinderen, kleinkinderen), met plaatsvervulling per staak.
• 2e orde: de ouders, broers en zussen en hun afstammelingen.
• 3e orde: de andere bloedverwanten in opgaande lijn.
• 4e orde: de zijverwanten tot in de 4e graad (ooms, tantes, neven en nichten).

De langstlevende echtgenoot, de wettelijk samenwonende en sinds kort, in Wallonië en in Brussel, de feitelijk samenwonende onder bepaalde voorwaarden, ontsnappen aan deze schaal en worden gelijkgesteld met erfgenamen in rechte lijn voor de tarieven die van toepassing zijn op de gezinswoning. De reservataire erfgenamen – afstammelingen en langstlevende echtgenoot – kunnen niet volledig uitgesloten worden zonder uitdrukkelijke verwerping.

Waals tarief erfbelasting in 2026

In het Waalse Gewest zijn de rechten progressief per schijf en per erfgenaam. Het tarief in rechte lijn (afstammelingen, opgaande lijn, echtgenoot, wettelijk samenwonende) blijft dat van de artikelen 48 en volgende van het Wetboek der successierechten:

• Tot 12 500 €: 3 %
• Van 12 500 € tot 25 000 €: 4 %
• Van 25 000 € tot 50 000 €: 5 %
• Van 50 000 € tot 100 000 €: 7 %
• Van 100 000 € tot 150 000 €: 10 %
• Van 150 000 € tot 200 000 €: 14 %
• Van 200 000 € tot 250 000 €: 18 %
• Van 250 000 € tot 500 000 €: 24 %
• Boven 500 000 €: 30 %

Voor broers en zussen klimt het tarief in trappen van 20 %, 25 %, 35 % en 50 % boven 175 000 €. Voor ooms, tantes, neven en nichten gaat het tot 25 %, 30 %, 40 % en 55 %. Voor andere nalatenschappen (verre familieleden, vreemden) start het tarief op 30 % en piekt op 70 % boven 175 000 €.

Wallonië past een vrijstelling van 12 500 € toe op het deel van elk kind of de echtgenoot, verdubbeld tot 25 000 € wanneer het netto belastbaar deel niet meer bedraagt dan 125 000 €. De gezinswoning die sinds vijf jaar door het paar wordt bewoond, geniet bovendien van een specifiek tarief – 0 % tot 160 000 €, daarna 5 %, 12 %, 24 % en 30 % – voor de echtgenoot, de wettelijk samenwonende en, sinds 2018, de feitelijk samenwonende zonder onderbreking sinds 3 jaar.

Brussels tarief erfbelasting in 2026

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest hanteert in 2026 een schaal in rechte lijn die op de eerste schijven iets gunstiger is dan in Wallonië:

• Tot 50 000 €: 3 %
• Van 50 000 € tot 100 000 €: 8 %
• Van 100 000 € tot 175 000 €: 9 %
• Van 175 000 € tot 250 000 €: 18 %
• Van 250 000 € tot 500 000 €: 24 %
• Boven 500 000 €: 30 %

Broers en zussen betalen tussen 20 % en 65 %, ooms, tantes, neven en nichten tussen 35 % en 70 %, en andere nalatenschappen tussen 40 % en 80 %. Brussel behoudt de volledige vrijstelling van de gezinswoning voor de echtgenoot en de wettelijk samenwonende zonder waardeplafond, op voorwaarde dat de woning de hoofdverblijfplaats van het paar was. Een aanvullende vermindering van 2 000 € vermenigvuldigd met het familiale coëfficiënt komt erbij wanneer de erfgenaam in rechte lijn jonger is dan 21 jaar.

Vlaams tarief erfbelasting in 2026

In Vlaanderen werd de erfbelasting in 2018 vereenvoudigd en telt nog slechts drie schijven in rechte lijn (afstammelingen, echtgenoot, wettelijk en onder voorwaarden feitelijk samenwonende):

• Tot 50 000 €: 3 %
• Van 50 000 € tot 250 000 €: 9 %
• Boven 250 000 €: 27 %

De roerende en onroerende goederen worden voortaan afzonderlijk belast in rechte lijn, waardoor men twee keer kan genieten van de schijf van 3 %. Voor broers en zussen gaat het tarief van 25 % tot 55 %. Voor andere begunstigden gaat het tot 25 %, 45 % en 55 %. De gezinswoning tussen echtgenoten of samenwonenden is volledig vrijgesteld, en een vrijstelling van 50 000 € geldt voor bescheiden nalatenschappen in rechte lijn (artikel 2.7.5.0.1 van de Vlaamse Codex Fiscaliteit).

De gezinswoning: de belangrijkste maatregel

In de drie Gewesten geniet de gezinswoning – de hoofdverblijfplaats die door de overledene en zijn echtgenoot of samenwonende werd bewoond – van een voorkeursregime. In Brussel en Vlaanderen is de vrijstelling volledig voor de langstlevende echtgenoot of de wettelijk samenwonende. In Wallonië start het tarief op 0 % tot 160 000 €, wat voor de meeste paren met een woning of appartement van gemiddelde waarde neerkomt op een feitelijke vrijstelling.

Om van deze maatregel te kunnen genieten, gelden strikte voorwaarden: de woning moet ten minste 5 jaar voor het overlijden de ononderbroken hoofdverblijfplaats van het paar geweest zijn (Wallonië en Vlaanderen), 2 jaar in Brussel; ze moet ingeschreven staan in het bevolkingsregister; en de erfgenaam die er aanspraak op maakt, moet ze in volle eigendom of in vruchtgebruik erven.

Concrete berekening: cijfervoorbeeld 2026

Marc, weduwnaar sinds 2020, overlijdt in maart 2026 in Wallonië. Hij laat aan zijn twee kinderen een huis na ter waarde van 320 000 €, een spaarrekening van 80 000 € en een passief van 4 000 € (begrafeniskosten, laatste facturen). Netto-actief: 396 000 €, dus 198 000 € per kind.

Voor elk kind passen we het Waalse tarief in rechte lijn toe:

• 3 % op 12 500 € = 375 €
• 4 % op 12 500 € (12 500–25 000) = 500 €
• 5 % op 25 000 € (25 000–50 000) = 1 250 €
• 7 % op 50 000 € (50 000–100 000) = 3 500 €
• 10 % op 50 000 € (100 000–150 000) = 5 000 €
• 14 % op 48 000 € (150 000–198 000) = 6 720 €

Brutototaal per kind: 17 345 €. Zonder bijkomende vrijstelling (het deel overschrijdt 125 000 €) betaalt elk kind ongeveer 17 345 €, oftewel 34 690 € voor de twee kinderen samen. Had Marc tijdens zijn leven zijn huis kunnen schenken via een vastgoedschenking, dan zou het tarief duidelijk lager hebben gelegen.

Aangifte van nalatenschap: termijnen en verplichtingen

De aangifte moet ingediend worden bij het bevoegde kantoor Rechtszekerheid binnen een termijn van:

• 4 maanden bij overlijden in België;
• 5 maanden bij overlijden in een andere Staat van de Europese Economische Ruimte;
• 6 maanden bij overlijden buiten de EER.

Een gemotiveerd verzoek tot verlenging is mogelijk, maar de betaling blijft verschuldigd binnen 2 maanden na het verstrijken van de oorspronkelijke termijn. Bij gebrek aan tijdige betaling rekent de administratie nalatigheidsinteresten aan en, in geval van weglating, een fiscale boete tot 20 % van de ontdoken rechten. De aangifte kan door de notaris of rechtstreeks door de erfgenamen ingediend worden, met behulp van de gewestelijke modellen (formulier 28-2 in Wallonië, ERF-1 in Vlaanderen).

Schenking versus nalatenschap: de strategie 2026

De vastgoedschenking blijft in 2026 de belangrijkste optimalisatietechniek. De tarieven van schenkingsrechten in rechte lijn gaan in Wallonië van 3 % tot 27 % (tegenover 30 % bij nalatenschap), in Brussel eveneens van 3 % tot 27 %, en in Vlaanderen van 3 % tot 27 %. De 3-jaarregel blijft essentieel: elke handgift of bankgift die niet werd geregistreerd en die minder dan 3 jaar voor het overlijden plaatsvond, wordt opnieuw opgenomen in de nalatenschap en belast tegen het successietarief.

Vlaanderen heeft deze termijn vanaf 1 januari 2025 verlengd van 3 naar 5 jaar voor niet-geregistreerde roerende schenkingen. Brussel en Wallonië behouden de 3 jaar, maar er loopt een overleg om deze termijn te uniformiseren. Voor een omvangrijk vastgoedvermogen blijft de splitsing (schenking van de blote eigendom, behoud van het vruchtgebruik) een sterke hefboom, aangevuld met de erfovereenkomst die in 2018 werd ingevoerd.

Wettelijk samenwonenden en feitelijk samenwonenden

De wettelijk samenwonende (verklaring bij de burgerlijke stand) wordt vandaag in de drie Gewesten gelijkgesteld met de echtgenoot en geniet dezelfde tarieven in rechte lijn en de vrijstelling van de gezinswoning. De feitelijk samenwonende wordt anders behandeld: in Brussel krijgt hij toegang tot het tarief in rechte lijn na 3 jaar ononderbroken samenwoning; in Vlaanderen geldt hetzelfde na 1 jaar voor de woning en 3 jaar voor de rest; in Wallonië is de gelijkstelling volledig na 3 jaar continue samenwoning in dezelfde woonst.

Veelgemaakte fouten

• Vergeten een buitenlandse rekening aan te geven: de controles zijn systematisch sinds de automatische bankgegevensuitwisseling (CRS).
• Een vastgoed onderwaarderen: de boete kan in Wallonië en Vlaanderen oplopen tot 20 % van het verschil.
• Eerdere schenkingen negeren: elke niet-geregistreerde schenking binnen 3 (of 5) jaar wordt opnieuw geïntegreerd.
• Niet tijdig om verlenging vragen: de termijn van 4 maanden is strikt en de nalatigheidsinteresten lopen vanaf de 5e maand.
• De feitelijk samenwonende vergeten: zonder wettelijke samenwoningsverklaring moet de duur van het samenleven met alle middelen worden bewezen.

Hoe de erfbelasting betalen?

De betaling gebeurt doorgaans via overschrijving op de rekening van het bevoegde kantoor Rechtszekerheid, uiterlijk 2 maanden na het indienen van de aangifte. Wanneer de nalatenschap moeilijk liquide goederen bevat (gebouwen, vennootschapsaandelen), kan een gespreide betaling over 5 jaar met interest aangevraagd worden, of een betaling in kunstwerken (regime betaling in natura, uitsluitend voor erkende werken). Het Waalse en het Brusselse Gewest aanvaarden voortaan ook de betaling door overdracht van een geklasseerd onroerend goed.

Checklist erfgenaam 2026

• Identificeer het bevoegde Gewest (fiscale woonplaats van de overledene over 5 jaar).
• Maak een lijst op van alle goederen (roerend, onroerend, Belgische en buitenlandse rekeningen).
• Inventariseer het passief (schulden, begrafeniskosten, laatste ziekte).
• Schat het vastgoed op marktwaarde (deskundigenrapport aanbevolen).
• Dien de aangifte in binnen 4 maanden bij het kantoor Rechtszekerheid.
• Bereken de rechten per erfgenaam met toepassing van de gewestelijke vrijstellingen.
• Betaal binnen 2 maanden na de aangiftetermijn.
• Bewaar het betaalbewijs gedurende 10 jaar.

FAQ – Erfbelasting in België

Wat is het maximumtarief van de erfbelasting in België?

Het hoogste marginale tarief is 80 % in Brussel voor nalatenschappen tussen personen zonder verwantschapsband boven 175 000 €. In Wallonië piekt het op 70 % en in Vlaanderen op 55 %.

Betaalt de langstlevende echtgenoot rechten op de gezinswoning?

Neen, in de overgrote meerderheid van de gevallen niet. In Brussel en Vlaanderen is de vrijstelling volledig. In Wallonië bedraagt het tarief 0 % tot 160 000 € voor het netto-aandeel in de gezinswoning.

Betalen kinderen op dezelfde grondslag als de echtgenoot?

Ja, afstammelingen in rechte lijn genieten hetzelfde tarief als de echtgenoot, behalve voor de gezinswoning waar de vrijstelling in principe voorbehouden is aan de echtgenoot en de wettelijk samenwonende.

Wat is het verschil tussen erfbelasting en schenkbelasting?

De erfbelasting is van toepassing bij het overlijden. De schenkbelasting geldt voor een vrijwillige overdracht onder levenden en is doorgaans geplafonneerd op 27 % in rechte lijn, tegenover 30 % bij nalatenschap.

Kan men ontsnappen aan de erfbelasting in België?

Wettelijk kan men ze verlagen via de geregistreerde schenking (met haar eigen tarieven), splitsing van eigendom, levensverzekering, erfovereenkomst of duolegaat (sinds de hervorming alleen nog in Brussel). Volledig uitsluiten kan niet, behalve bij overdracht van de gezinswoning tussen echtgenoten in Brussel of Vlaanderen.

Wat gebeurt er als ik een nalatenschap verwerp?

De verwerping gebeurt bij verklaring voor de familierechtbank. Ze is definitief en doet het deel overgaan naar de volgende graad. Wie verwerpt, betaalt geen rechten, maar de hele nalatenschap kan onbeheerd verklaard worden als alle erfgenamen verwerpen.

Hoeveel kost een notaris voor een nalatenschap in België?

De erelonen van de notaris voor een aangifte van nalatenschap zijn vrij maar volgen doorgaans een indicatieve schaal van de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat. Ze bedragen gemiddeld tussen 0,5 % en 1,5 % van het bruto-actief, met een forfaitair minimum van ongeveer 750 €.

Hoe worden internationale nalatenschappen belast?

België belast Belgisch onroerend goed ongeacht de woonplaats van de overledene. Als de overledene in België woonde, is zijn wereldwijd vermogen belastbaar, met bilaterale verdragen om dubbele belasting te vermijden (Zweden, Frankrijk voor nalatenschappen van Fransen die in België wonen, Nederland).

Wordt levensverzekering belast bij nalatenschap?

Ja, wanneer de begunstigde een erfgenaam is en de verzekeringnemer of de verzekerde de overledene is, wordt het ontvangen kapitaal in principe onderworpen aan de erfbelasting alsof het deel uitmaakte van het actief.

Meer lezen op Housing-Service.be

• Anticipeer met ons instrument voor schenkingsrechten
• De impact van het kadastraal inkomen in de erfenis
• De fiscale verplichtingen op een geërfd goed
• Lijfrente als alternatief voor de klassieke erfovergang

Mini quiz : test je kennis